Cudzoziemcy na uczelniach: co zmieniły przepisy z kwietnia i maja 2026 r.

Wiosna 2026 r. przyniosła kilka zmian, które bezpośrednio dotykają codziennej pracy dziekanatów, szkół doktorskich oraz działów rekrutacji i współpracy międzynarodowej. Najpierw — od 27 kwietnia — wystartował obowiązkowy elektroniczny tryb składania wniosków pobytowych. Następnie, w maju, pojawił się nowy wzór zaświadczenia dla cudzoziemca, ministerialny komunikat o standardach naboru oraz nowelizacja ustawy o języku polskim istotna dla potwierdzania znajomości polskiego w rekrutacji. Poniżej zbieramy je w jeden praktyczny obraz: co się zmieniło, na czym to się opiera i co z tego wynika dla uczelni.

Kwiecień: elektroniczne wnioski pobytowe przez MOS (od 27.04.2026)

Od 27 kwietnia 2026 r. cudzoziemiec ubiegający się o zezwolenie na pobyt czasowy — w tym student i doktorant — co do zasady składa wniosek wyłącznie elektronicznie, przez Moduł Obsługi Spraw (MOS). Wnioski złożone inaczej (papierowo, poza wyjątkami wskazanymi w ustawie o cudzoziemcach) wojewóda pozostawia bez rozpoznania. Dotyczy to także wniosków nadanych pocztą przed tą datą, jeśli wpłynęły do urzędu po 27 kwietnia.

Co istotne z perspektywy uczelni: zaświadczenie wydawane przez uczelnię może być od tej daty załączane do wniosku elektronicznie w MOS (alternatywnie w wersji papierowej po złożeniu wniosku). Zmieniły się też niektóre wymogi dokumentowe — przy kontynuacji nauki na drugim semestrze nie trzeba już dołączać wydruku karty okresowych osiągnięć studenta.

Praktyczny skutek: ścieżka legalizacji pobytu studenta stała się cyfrowa. Dokument wystawiony przez dziekanat trafia teraz do procedury, w której liczy się poprawność danych i forma możliwa do załączenia w systemie — a nie sam fakt wydania papieru.

Maj: nowy wzór zaświadczenia o przyjęciu / kontynuacji studiów

21 maja 2026 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał rozporządzenie w sprawie wzoru zaświadczenia jednostki prowadzącej studia lub kształcenie w szkole doktorskiej — o przyjęciu cudzoziemca na studia stacjonarne lub do szkoły doktorskiej albo o kontynuacji przez niego kształcenia. Rozporządzenie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw z 26 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 686) i weszło w życie 27 maja 2026 r. (dzień po ogłoszeniu).

Nowy wzór obejmuje m.in.: dane uczelni i cudzoziemca, rodzaj kształcenia, informację o odpłatności, język kształcenia i poziom biegłości językowej oraz dane o toku studiów. To dokument, który student lub doktorant wykorzystuje w procedurach wizowych i pobytowych — dlatego błędne lub nieaktualne zaświadczenie potrafi realnie utrudnić legalizację pobytu.

Dla dziekanatów i szkół doktorskich oznacza to konkretne zadanie: przejść na aktualny wzór i upewnić się, kto, komu i jak go wypełnia, oraz które dane trzeba zweryfikować przed wydaniem (zwłaszcza odpłatność i kwestie językowe).

Maj: komunikat MNiSW o standardach naboru cudzoziemców

Tego samego dnia — 21 maja 2026 r. — MNiSW opublikowało komunikat „Standardy postępowania w zakresie naboru cudzoziemców na studia”. To nie jest akt prawny, lecz materiał kierunkowy: zbiór dobrych praktyk dotyczących jakości, etyki i bezpieczeństwa rekrutacji studentów zagranicznych.

Wymowa komunikatu jest jednak istotna. Sygnalizuje, że uczelnia bywa oceniana nie tylko przez pryzmat literalnych przepisów, ale także jakości samego procesu: przejrzystości informacji dla kandydata, rzetelności agentów i rekruterów, komunikacji z aplikantem, zgodności oferty z realnym kształceniem oraz współpracy z MSZ i konsulatami. Warto pamiętać, że decyzje wizowe pozostają w gestii MSZ i konsulów — konsul może niezależnie weryfikować m.in. znajomość języka wykładowego i autentyczność zamiaru podjęcia studiów.

Maj: nowelizacja ustawy o języku polskim (certyfikat B2 bez egzaminu)

Równolegle ukazała się ustawa z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (Dz.U. z 25 maja 2026 r. poz. 676). Reforma porządkuje system państwowych egzaminów certyfikatowych z języka polskiego jako obcego — który z dokumentu o charakterze głównie akademickim stał się w ostatnich latach narzędziem w procedurach migracyjnych.

Z punktu widzenia rekrutacji najważniejszy jest jeden termin: od 9 czerwca 2026 r. znajomość polskiego na poziomie B2 można potwierdzić bez zdawania egzaminu (dotychczas w tym trybie był to poziom B1). Dotyczy to m.in. osób, które ukończyły polską szkołę średną i mają świadectwo dojrzałości, a także absolwentów wybranych szkół z polskim językiem nauczania oraz posiadaczy dyplomu EB. Takie osoby mogą uzyskać certyfikat na wniosek, składany za pośrednictwem NAWA.

Pozostałe zmiany — dotyczące organizacji egzaminów, zasad działania komisji egzaminacyjnych, poszerzenia grona egzaminatorów i sposobu wydawania certyfikatów — wchodzą w życie 1 stycznia 2027 r.

Dla uczelni ma to bezpośrednie znaczenie, bo kandydaci spoza UE podejmujący studia w języku polskim muszą potwierdzić jego znajomość na poziomie B2. Część kandydatów (np. absolwenci polskich szkół średnich) będzie więc mogła wykazać wymagany poziom prościej — co warto uwzględnić w zasadach i informacji rekrutacyjnej.

Co to oznacza dla pracy uczelni — w skrócie

Te zmiany układają się w jeden łańcuch i najlepiej traktować je razem:

• Dane w zaświadczeniu muszą się zgadzać. Nowy wzór trafia do cyfrowej procedury MOS, gdzie błąd nie jest już „drobą litórwką na papierze”, tylko potencjalną przeszkodą w legalizacji pobytu.

• Liczy się forma elektroniczna. Dziekanat powinien wiedzieć, jak przygotować zaświadczenie tak, by dało się je załączyć w MOS, i kto po stronie uczelni za to odpowiada.

• Jakość procesu jest pod obserwacją. Standardy MNiSW przesuwają punkt ciężkości z „czy spełniliśmy minimum formalne” na „czy nasz nabór jest przejrzysty i wiarygodny” — co dotyczy także współpracy z pośrednikami rekrutacyjnymi.

• Wymóg językowy bywa do spełnienia prościej. Od 9 czerwca 2026 r. część kandydatów może potwierdzić polski na poziomie B2 bez egzaminu — warto to odzwierciedlić w zasadach i materiałach rekrutacyjnych.

Dla zespołów uczelnianych to dobry moment, żeby zaktualizować wewnętrzne instrukcje wystawiania zaświadczeń, przeszkolić osoby obsługujące cudzoziemców i przejrzeć zasady współpracy z agentami rekrutacyjnymi pod kątem standardów ministerialnych.

Źródła: komunikaty MNiSW (gov.pl/web/nauka); rozporządzenie MNiSW z 21.05.2026 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla cudzoziemca (Dz.U. 2026 poz. 686, ogłoszone 26.05.2026, w życie od 27.05.2026); ustawa z 30.04.2026 r. o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o NAWA (Dz.U. 2026 poz. 676, ogłoszona 25.05.2026); informacje urzędów wojewódzkich nt. składania wniosków pobytowych w MOS od 27.04.2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.