Studia podyplomowe dla osób z niepełnosprawnością – nowe wsparcie od 2027 r.

11 maja br. Prezydent RP podpisał ustawę nowelizującą p.s.w.i.n., która umożliwia uczelniom przeznaczać środki na wsparcie w rekrutacji i kształceniu osób z niepełnosprawnością również w ramach studiów podyplomowych. W tym mieszczą się koszty np. asystenta, tłumacza języka migowego czy materiałów z audiodeskrypcją. Dotąd przepisy zawierały lukę, bo mówiły o pomocy tylko studentom i doktorantom z niepełnosprawnością. Nowelizacja nie zwiększa puli pieniędzy dla uczelni, ale ułatwia lepsze ich wydatkowanie.

Wypełnienie luki prawnej

Przepis art. 365 pkt 6 p.s.w.i.n. dotąd umożliwiał uczelniom publicznym i niepublicznym

otrzymywanie dotacji podmiotowej wyłącznie na „zapewnienie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej”. Uczestnicy studiów podyplomowych byli dotychczas poza tym systemem, chociaż p.s.w.i.n. wymienia kształcenie podyplomowe jako jedno z podstawowych zadań uczelni. Była to więc istotna luka w przepisach utrudniająca zapewnienie równego dostępu do edukacji na każdym

poziomie.

Obok treści art. 365 pkt 6 ustawy zmieniono również art. 402 pkt 3, który otrzymał brzmienie: „3) sposób podziału środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6, dla uczelni, mając na uwadze konieczność zapewnienia odpowiednio wsparcia materialnego dla studentów oraz warunków umożliwiających osobom niepełnosprawnym udział w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich oraz w prowadzeniu działalności

naukowej;”.

Studia podyplomowe dla osób z niepełnosprawnością – podział pieniędzy na wsparcie

Nowelizacja nie zwiększa puli pieniędzy dla uczelni, ale ułatwia lepsze ich wydatkowanie. Uczelnie będą miały do dyspozycji tę samą wysokość dotacji, obliczaną według liczebności niepełnosprawnych studentów i doktorantów, ale z możliwością pełnoprawnego wydatkowania środków finansowych również na niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych. Na jakie konkretnie formy wsparcie będzie można przeznaczyć pieniądze?

Studia podyplomowe dla osób z niepełnosprawnością – jakie formy wsparcia

Aby ustalić, na jakie formy wsparcia można przeznaczyć dotację, należy sięgnąć do

uzasadnienia nowelizacji. Czytamy w nim, że w ramach dotacji kandydaci na studia

podyplomowe lub uczestnicy tych studiów nie otrzymają indywidualnie przeznaczonych dla nich środków finansowych w formie np. stypendium, lecz będą mogli oni otrzymać pomoc w postaci np.:

• możliwości złożenia dokumentów w alternatywnej formie (wśród nich elektronicznie, ustnie, przez pełnomocnika),

• dłuższego czasu na przystąpienie do rozmowy kwalifikacyjnej lub testu, jeśli są wymagane, wsparcia asystenta (m.in. w poruszaniu się po uczelni w czasie rekrutacji),

• wsparcia tłumacza języka migowego lub innej formy komunikacji wspomagającej,

• indywidualnej organizacji kształcenia,

• dostosowania materiałów dydaktycznych do potrzeb (np. w formie elektronicznej, audio, z dużym drukiem),

• zmiany formy zaliczeń lub egzaminów (np. egzamin ustny zamiast pisemnego, więcej czasu na wykonanie zadań),

• możliwości korzystania z komputerów z oprogramowaniem wspomagającym (np. powiększającym, czytającym tekst),

• elastyczności trybu nauki (uczestniczenie w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym, możliwość nagrywania wykładów lub udostępniania notatek od prowadzących).

Decyzje o sposobie wsparcia będą podejmowały uczelniane komisje ds. osób

niepełnosprawnych.

Studia podyplomowe dla osób z niepełnosprawnością – kto skorzysta

Jak podaje Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nowe przepisy obejmą około 270 osób. Jest to 0,26% wszystkich osób z niepełnosprawnościami, które kształcą się obecnie na uczelniach. Dla porównania na studiach kształci się 23 tys. takich osób, a w szkołach doktorskich 455.

Co polecamy

Ostatnio toczy się dużo dyskusji wokół zasad organizacji studiów podyplomowych. Powinien zainteresować Cię również artykuł o zmianach, które weszły w życie 1.10.2024 r.: https://www.optima.edu.pl/post/nowe-zmiany-w-studiach-podyplomowych

Zapraszamy na szkolenie z naszym autorem pt. „Studia podyplomowe – tworzenie i organizacja, w tym najnowsze zmiany”.

Polecamy również odwiedzić blog naszego autora i trenera: www.kreatywnieoprawie.pl

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 27 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (nr druku sejmowego 2291).

Art. 365 pkt 6, 402 pkt 3 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i

nauce (Dz.U. z 2026 r., poz. 187, 203, 328, 370).