Zmiany w prawie na nowy rok akademicki2026/2027
Studentów obowiązują nowe zasady stypendium socjalnego, doktoranci zyskali mLegitymację, natomiast dyplomy wkrótce będą wydawane przede wszystkim w formie elektronicznej, a nie papierowej. Sprawdźmy, jakie jeszcze ważne dla uczelni zmiany prawne weszły w życie, a co jest w planach.
E-dyplomy i mLegitymacje czyli cyfryzacja szkolnictwa wyższego postępuje
Od 1 lipca br. polskie uczelnie mogą, a od 1 stycznia 2027 r. będą musiały wydawać w formie elektronicznej dyplomy ukończenia studiów. Jeżeli student będzie chciał otrzymać również wersję papierową dyplomu, będzie musiał złożyć wniosek. Absolwent może pobrać dokumenty z RDE, czyli Repozytorium Dyplomów Elektronicznych po uwierzytelnieniu się.
Dyplom elektroniczny wraz z suplementem będą wydawane bezpłatnie w ciągu 30 dni od ukończenia studiów przez studenta. Przepisy umożliwiają ponadto integrację informacji o e-dyplomach z aplikacją mObywatel. Oznacza to, że docelowo każdy nowy absolwent uczelni będzie miał dostęp do swojego dyplomu z poziomu tej aplikacji na swoim smartfonie. Tak jak obecnie do e-dowodu czy mLegitymacji.
Pisaliśmy o tym więcej na naszym blogu: „Dyplomy elektroniczne ukończenia studiów od 1 stycznia 2027 r.”
A propos mLegitymacji - od 30 czerwca br. w aplikacji mObywatel jest dostępna usługa mLegitymacji doktoranta. Jej ważność jest weryfikowana automatycznie na podstawie danych już zgromadzonych w systemie POL-on.
Od 13 lipca br. obowiązuje nowy wzór elektronicznej legitymacji studenckiej (ELS).
Zaktualizowany blankiet ELS zawiera zabezpieczenia przed fałszerstwem wymagane przez system bezpieczeństwa dokumentów publicznych. Obejmują one zabezpieczenia w podłożu i w druku, oznaczenia indywidualne dla blankietu oraz wymagania dotyczące sposobu personalizacji. Celem zmian jest podniesienie poziomu ochrony dokumentu i jego dostosowanie do aktualnych standardów stosowanych dla dokumentów publicznych kategorii trzeciej.
Również o tym informowaliśmy na blogu: „Nowy wzór elektronicznej legitymacji
Nowy limit stypendium rektora
Od 1.10. obowiązują zmienione zasady stypendium rektora, które są przyznawane za
wyróżniające się osiągnięcia naukowe, sportowe lub artystyczne. Łączna pula pieniędzy na ten cel wynosiła dotąd 60% sumy wydatków przeznaczonych na stypendia rektora, stypendia socjalne i zapomogi. Obecnie uczelnie będą mogły przeznaczać na stypendia rektora do 45% środków funduszu stypendialnego pochodzących z dotacji na świadczenia dla studentów.
Zmianie ulega więc nie tylko limit, ale i podstawa jego obliczenia. Oznacza to przede
wszystkim, że uczelnie zyskają większą elastyczność w podziale środków na poszczególne świadczenia i będą mogły lepiej dostosowywać sposób ich wykorzystania do potrzeb studentów.
Podwyższony próg stypendium socjalnego
Próg dochodowy uprawniający do stypendium socjalnego wzrósł z 1908,9 zł do 2099,7 zł netto na osobę w rodzinie studenta. Wysokość samego świadczenia ustalają uczelnie w ramach środków, którymi dysponują i zgodnie z zasadami określonymi w regulaminach świadczeń. Bez zmian pozostał próg dochodowy przy kredycie studenckim: nadal wynosi 4 tys. zł netto miesięcznie na osobę w rodzinie wnioskującego.
Nowy wykaz czasopism punktowanych
Jak poinformowało MNiSW, nowy wykaz czasopism zostanie opracowany i opublikowany do końca 2026 r., natomiast jego podpisanie nastąpi na początku 2027 r., ponieważ o roku obowiązywania wykazu decyduje data jego podpisania. Do tego czasu w procesie ewaluacji i sprawdzaniu punktacji warto korzystać się z dotychczasowych komunikatów oraz niezależnych wyszukiwarek, takich jak „Gdzie te punkty?” czy „Punktoza.pl”. Samo Rozporządzenie MNiSW z dnia 30 kwietnia 2026 r. w sprawie sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych obowiązuje od 27 maja br.
Wsparcie osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych
Od 1 stycznia 2027 r. osoby z niepełnosprawnościami, które kształcą się na studiach
podyplomowe, będą mogły liczyć na wsparcie uczelni finansowane z budżetu państwa. Z tym że to wsparcie nie będzie im wypłacane np. w formie stypendium - środki zostaną przeznaczone przez uczelnie na organizację warunków ułatwiających udział w rekrutacji lub kształceniu podyplomowym osób z niepełnosprawnościami. Uczelnie będą miały do dyspozycji tę samą wysokość dotacji, obliczaną według liczebności niepełnosprawnych studentów i doktorantów, ale z możliwością pełnoprawnego wydatkowania środków finansowych również na niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych. Na jakie konkretnie formy wsparcie będzie można przeznaczyć pieniądze?
Są to w np.: możliwość składania dokumentów w alternatywnej formie (np. elektronicznie, ustnie lub przez pełnomocnika), zapewnienie tłumacza języka migowego, dostosowanie materiałów dydaktycznych (np. wersja elektroniczna, nagrania audio, większa czcionka), udział w zajęciach zdalnych lub w hybrydowych, czy pomoc asystenta podczas rekrutacji.
Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule „Studia podyplomowe dla osób z
Jakie zmiany są planowane?
Trwają prace nad zmianą modelu systemu ewaluacji jakości działalności naukowej. MNiSW proponuje utrzymanie kategorii naukowych A+, A, B+, B i C (kategoria A+ jest kategorią najwyższą, a kategoria C – najniższą) oraz wynikających z nich uprawnień. Ponadto ma zostać wprowadzona ocena wyróżniająca, pozytywna i negatywna. W uzasadnieniu do projektowanej ustawy zwrócono uwagę na włączenie do katalogu zadań uczelni popularyzacji nauki i przeciwdziałania dezinformacji naukowej. Nowością będzie również utworzenie na uczelniach rad naukowych dyscyplin, które będą organami podejmującymi uchwały o nadaniu stopnia w dyscyplinie. Zmiany mają objąć również Komisję Ewaluacji Nauki.
W projekcie nowelizacji ustawy prawo o szkolnictwie wyższym jest też tzw. pakiet równościowy, który zakłada możliwość oficjalnego stosowania feminatywów w nazwach stanowisk akademickich i administracyjnych, w tym przepisach statutów i regulaminów (np. „profesorka”, „dziekana”, „adiunktka”). Uczelnie w ramach oceny instytucjonalnej będą musiały wskazać, jakie realizują działania antydyskryminacyjne i antymobbingowe. Pojawić ma się też obowiązek uchwalenia przez senat każdej uczelni kodeksu etyki obejmującego pracowników, doktorantów i studentów. W tym dokumencie zostaną określone standardy etycznego postępowania i skutki dla osób je naruszających.
Zapraszamy na szkolenia z naszym autorem i polecamy również odwiedzić jego blog: www.kreatywnieoprawie.pl
Komentarze